معرفی CMS و نحوه کار آن

CMS چیست؟ چه کاربردی دارد؟ معروف ترین CMS کدام است؟ اگر اینها سوال هایی هستند که تاکنون پاسخی برای آنها پیدا نکردید در این مقاله همراه ما باشید چرا که می خواهیم به تمای آنها با جزئیات زیادی پاسخ دهیم.

CMS چیست؟

اگر کمی با حوزه it و برنامه نویسی سر و کار داشته باشید احتمالا تا الان نام CMS یا سیستم مدیریت محتوا به گوشتان خورده است CMS که مخفف Content Managment System می باشد به معنی سیستم مدیریت محتواست. به طور ساده اگر بخواهیم بگوییم به نرم افزارهای تحت وبی که به وسیله آنها می توان  محتوای دیجیتالی اعم از متن، تصویر، ویدیو و فایل های صوتی و… را مدیریت، ویرایش، حذف و همچنین در بستر وب منتشر کرد سیستم یا سامانه مدیریت محتوا گفته می شود.

سیستم های مدیریت محتوا از اواسط دهه 90 میلادی همزمان با فراگیر شدن اینترنت پدیدار شدند همچنین در طول زمان پیشرفت های زیادی کرده اند تا جایی که امروزه با سیستم های مدیریت محتوایی مثل وردپرس (WordPress) می توان انواع پیشرفته ترین وبسایت ها را طراحی و آنها را مدیریت کرد. شاید برای تان جالب باشد که بدانید تا کنون نزدیک به نیمی از وبسایت های دنیا با CMS های مختلف طراحی شده اند. همچنین تا به امروز  تعداد زیادی CMS به وجود آمده اند که در انتهای این مقاله  با چند تا از معروف ترین های آنها آشنا خواهید شد.

کاربرد و دلیل محبوبیت سیستم های مدیریت محتوا چیست؟

جالب است بدانید تا قبل از به وجود آمدن سیستم های مدیریت محتوا طراحی و راه اندازی یک سایت مانند یک هزارتوی پیچیده بود و برای طراحی یک سایت معمولی باید زمان و هزینه زیادی را صرف می کردید و زبان های برنامه نویسی زیادی را یاد می گرفتید. اگر هم طراحی وبسایت تان را به یک طراح سایت می سپردید باید بابت طراحی آن هزینه بسیار زیادی را به آن پرداخت می کردید. علاوه بر این بعد از اینکه کار طراحی وبسایت تان به اتمام رسید برای یک تغییر جزئی در سایت تان باز هم باید به طراح سایت مراجعه می کردید که این کار هم زمان و هم هزینه زیادی را از شما می گرفت. بخاطر همین بود که CMS ها متولد شدند CMS ها معمولا ریگان اند و کار با آنها بسیار راحت تر از برنامه نویسی است و هر کسی بدون دانش فنی خیلی زیاد می تواند کار کردن با آنها را یاد بگیرد.

طراحی یک وبسایت با کدنویسی مستلزم یادگیری زبان هایی مثل PHP، Java Script ،CSS ،HTML و همچنین آشنایی با مفاهیمی مثل پایگاه داده یا دیتابیس می باشد که باید برای آن زمان زیادی را صرف کنید.

خوشبختانه با به وجود آمدن سیستم های مدیریت محتوا، دیگر برای طراحی یک سایت، نیازی به یادگیری این تعداد زبان های برنامه نویسی مختلف ندارید و  چارچوب اصلی وبسایت ها در سیستم های مدیریت محتوای بزرگی مثل وردپرس، از قبل توسط برنامه نویس های حرفه ای با همان زبان هایی که در بالا معرفی شان کردیم ساخته شده اند.

برای آشنایی بیشتر با زبان های برنامه نویسی طراحی سایت مقاله “زبان‌های طراحی سایت استفاده شده در وردپرس” را مطالعه کنید.

به عبارت دیگر با وجود CMS ها طراحی یک سایت بسیار سریع تر و راحت تر انجام می شود و به جای اینکه وقت و هزینه تان را صرف یادگیری زبان های برنامه نویسی مختلف کنید می توانید به توسعه و ارتقای بیشتر وبسایت و کسب و کارتان بپردازید. به همین دلیل سیستم های مدیریت محتوا از محبوبیت بسیار زیادی بین اکثر وبمستران برخوردارند.

قابلیت ها و امکانات CMS ها

تا اینجای مقاله با CMS و کاربرد آن به طور مختصر آشنا شدید و  فهمیدید که با آن می توان یک وبسایت را بدون استفاده از کدنویسی  طراحی کرد. همچنین گفتیم این سیستم های مدیریت محتوا در واقع نرم افزارهایی تحت وب هستند که با آنها می توان انواع محتواهای دیجیتالی با فرمت های مختلف را ایجاد، ویرایش، حذف و به بهترین شکل در بستر وب منتشر کرد. همچنین  در این بخش می خواهیم به انواع قابلیت ها و امکانات CMS ها بپردازیم.

ویرایشگر متنی (Text Editor)

در سیستم های مدیریت محتوای مختلف امروزی یک ویرایشگر متنی بسیار حرفه ای وجود دارد که امکاناتی شبیه به نرم افزار ورد (Word) را در درون خود دارا می باشد همچنین این ویرایشگر از تگ های هدینگ ( Heading) و کدهای HTML پشتیبانی می کند و شما می توانید کدهای HTML تان را به طور مستقیم با آن ویرایش کنید. یکی دیگر از مزایای این تکست ادیتورها این است که شما هر تغییری که در متن خود ایجاد می کنید همان لحظه می توانید نتیجه نهایی  آن را در وبسایت تان مشاهده کنید.

از دیگر قابلیت های ویرایشگرهای متن در CMS ها می توان به امکان افزودن رسانه های مختلف، ایجاد نقل قول، امکان اضافه کردن انواع کدهای امبد شده و اسکریپت، و همچنین قابلیت لینک دهی اشاره کرد.

زمان بندی کردن کردن انشار محتوا

یکی از مزایای خیلی خوب سیستم های مدیریت محتوا امکان زمانبندی کردن انتشار محتوا می باشد. زمانیکه شما ویرایش مطلبی را تکمیل کردید و میخواهید آن را منتشر کنید این امکان را دارید که همان لحظه آن را در وبسایت تان منتشر کرده یا با استفاده از قابلیت زمانبندی کردن انتشار مطلب یک روز و ساعت مشخصی را برای انتشار آن تعیین کنید تا دقیقا در آن زمان مشخص مطلب به صورت خودکار منتشر شود.

اضافه کردن چندین ادمین با سطوح دسترسی مختلف

خوشبختانه در CMS ها این قابلبلیت وجود دارد که افرادی را به وبسایت تان به عنوان ادمین اضافه کرده و یک تیم برای مدیریت وبسایت تان تشکیل دهید. همچنین می توانید به ادمین های مختلف سطوح دسترسی و نقش های مختلفی مثل نویسنده، ویرایشگر، مشارکت کننده و حتی مدیر را در نظر بگیرید که هر کدام بتوانند به بخش های خاصی از وبسایت تان دسترسی داشته باشند و خودتان به عنوان مدیر کل هر زمان که خواستید تیم ادمین هایتان را مدیرت کرده و دسترسی های آنها را به اندازه ای که لازم می بینید کم و زیاد کنید.

قابلیت ویرایش زنده

وقتی شما با  سیستم های مدیریت محتوا طراحی وبسایت تان را انجام می دهید این امکان برایتان وجود دارد که قبل از هر کسی دیگر، ویرایش هایی که بر روی نوشته، برگه یا قسمت های دیگر سایت تان انجام می دهید را خودتان به صورت پیش نمایش و در همان لحظه مشاهده کنید. این قابلیت عالی به شما کمک می کند که ایرادات کار خود را در همان لحظه مشاهده کرده و آنها را رفع کنید.

قالب های بی شمار برای طراحی سایت

پوسته یا قالب (Theme) شکل ظاهری و امکانات وبسایت تان را تعیین می کند. در هر CMS حرفه ای بعد از نصب و راه اندازی اولیه اش چندین قالب به صورت پیش فرض در اختیارتان قرار می گیرد. به غیر از آنها با توجه به نوع وبسایتی که می خواهید طراحی کنید تعداد بسیار زیاد و بی شماری هم  قالب رایگان و پولی در منابع و وبسایت های مختلف وجود دارد که از آنها هم می توان استفاده کرد. به عنوان مثال برای سایت های فروشگاهی می توانید از قالب های فروشگاهی و برای سایت های شرکتی می توانید از قالب های شرکتی استفاده کنید.

برخی از قالب های پولی امکانات خیلی زیاد و پشرفته ای حتی بیش از نیاز شما دارند توجه داشته باشید که اکثر این قالب ها توسط برنامه نویس های حرفه ای طراحی شده اند که به خوبی مسائلی همچون رسپانسیو بودن در آنها رعایت شده است.

همینطور امکان شخصی سازی و ویرایش بخش های مختلف قالب در اختیارتان قرار گرفته که با توجه به نیازهایتان می توانید بخش های مختلف وبسایت تان را به وسیله آنها شکل دهید. علاوه بر این اگر باز هم خواهان تغییرات یا افزودن قابلیت های بیشتر در وبسایت تان بودید می توانید با ویرایش کدهای CSS و نصب افزونه های مختلف این کار را انجام دهید. حتی این امکان برای شما وجود دارد که به یک وب دولوپر یا توسعه دهنده وبسایت بسپارید که یک قالب را به صورت اختصاصی و طبق سلیقه شما برایتان از صفر کدنویسی کند.

به صورت کلی می توان گفت CMS ها برای طراحی یک سایت در سطح خیلی حرفه ای می توانند نیاز شما را برطرف کنند.

افزونه های مختلف برای اضافه کردن قابلیت های بیشتر به سایت

اگر CMS را یک سیستم عامل مانند ویندوز در نظر بگیریم افزونه ها نرم افزارهای مختلفی هستند که امکانات و قابلیت هایی را به آن اضافه می کنند. با استفاده از افزونه ها (Plugins) در یک CMS با توجه به نیازتان می توانید قابلیت ها و ویژگی های منحصربفردی را به وبسایت تان اضافه کنید. مثلا در سیستم مدیریت محتوای وردپرس با نصب افزونه هایی مثل WP Rocket می توانید سرعت لود شدن وبسایت تان را افزایش دهید و با نصب افزونه ی Yoast SEO راهنمایی هایی را درباره بهبود سئوی سایت تان دریافت خواهید کرد.

افزونه های رایگان و پولی زیادی را می توانید از منابع مختلف دریافت کنید برخی از این افزونه ها ممکن است به صورت پیش فرض بر روی قالبی که برای وبسایت تان خریداری کردید وجود داشته باشند اما بعضی از افزونه ها را می بایست تهیه کنید. مثلا در وردپرس ممکن است افزونه های صفحه سازی مثل ویژوال کامپوزر (Visual Composer) یا المنتور (Elementor) با توجه به قالبی که نصب کردید به طور پیشفرض همراه آن وجود داشته باشد اما برای ساخت اسلایدرهای زیبا باید افزونه اسلایدر رولوشن (Slider Revolution) را بر روی وردپرس تان نصب کنید.

امنیت بالا و بروزرسانی های مداوم

همانطور که گفتیم CMS ها نرم افزارهایی تحت وب هستند که توسط برنامه نویس های حرفه ای کدنویسی شده اند بخاطر همین از امنیت نسبتا بالایی برخوردارند. اما احتمال اینکه گاهی مشکلات و باگ هایی برای یک CMS پیش بیاید وجود دارد که اصلا نیازی نیست بخاطرش نگران شوید. یکی از ویژگی های خوب CMS های معروف این است که شرکت های سازنده آن ها به طور مداوم بروزرسانی هایی را منتشر کرده و مشکلات و باگ های به وجود آمده در CMS شان را برطرف می کنند.

معروف ترین سیستم های مدیریت محتوا

همانطور که در ابتدای مقاله گفتیم تعداد زیادی  CMS در جهان ساخته شده است که در این بخش از مقاله شما را با چند تا از بهترین و معروف ترین های آنها آشنا خواهیم کرد.

وردپرس (WordPress) چیست؟

وقتی صحبت از CMS یا سیستم مدیریت محتوا می شود یک نام وجود دارد که بیشتر از بقیه به گوش می خورد و بیشتر خودنمایی می کند و آن هم چیزی نیست جز وردپرس (WordPress) شاید هم شمایی که در حال مطالعه این مقاله هستید تا پیش از این تصور می کردید تنها یک سیستم مدیریت محتوا در جهان وجود دارد و آن هم وردپرس است البته حق دارید چرا که این سیستم مدیریت محتوا به قدری معروف و محبوب است که در مقابلش بقیه CMS ها به چشم نمی آیند.

وردپرس بهترین و معروف ترین CMS در جهان است که در حال حاضر  گفته می شود بیش از 40 درصد از وبسایت های کل دنیا با آن طراحی شده و همچنین وبسایت های معروف و معتبر زیادی مثل وبسایت رسمی کشور سوئد، وبسایت بی بی سی آمریکا و وبسایت شخصی کیتی پری و… با وردپرس طراحی شده است برای آشنایی بیشتر با وبسایت هایی که با وردپرس ساخته شده اند به مقاله “معروف ترین سایت های وردپرسی ایران و جهان” سر بزنید.

این سیستم مدیریت محتوا با زبان برنامه نویسی PHP ساخته شده است و از MySQL برای مدیریت دیتابیس آن به کار رفته است. وردپرس ابتدا کارش را با وبلاگ شروع کرد و شما می توانستید با آن فقط وبلاگ ساخته و منتشر کنید اما رفته رفته به امکانات و قابلیت های آن اضافه شده به طوریکه اکنون می توانید از وبلاگ های بسیار ساده تا بهترین و پیشرفته ترین وبسایت ها را با این CMS محبوب طراحی کنید.

یکی از مهمترین مزایای وردپرس این است که برای ساخت هر نوع وبسایتی اعم از فروشگاهی، شرکتی، تخصصی و… انواع قالب ها و افزونه های متنوع و پیشرفته به صورت پولی و رایگان پیدا می شود که به راحتی می توانید باتوجه به نیازتان و نوع وبسایتی که می خواهید طراحی کنید از آنها استفاده کنید. همچنین مرجع فارسی این CMS وبسایت fa.wordpress.org بوده که می توانید ورژن فارسی وردپرس را از آن دانلود کنید

برخی از مهم ترین مزایای وردپرس

• رایگان  و اپن سورس بودن :  وردپرس رایگان و اوپن سورس (Open Source) است و بدون صرف هزینه می توانید از آنها استفاده کنید. همچنین بخاطر اوپن سورس بودنش می توانید کدهایی که در ساخت آن به کار رفته است را ببینید.
• آسان بودن: طراحی سایت با وردپرس نسبت به کدنویسی راحت تر است و هرکسی بدون دانش فنی خیلی زیاد می تواند کار با آن را ظرف مدت نسبتا کوتاهی یاد گرفته و یک سایت  حرفه ای با امکانات زیاد را با آن طراحی کند
• کم حجم بودن: وردپرس بسیار کم حجم و سبک است و شما می توانید ظرف چند دقیقه  آن را در هاست تان آن آپلود کرده و شروع به نصب و راه اندازی آن کنید.
• سریع تر کردن کار طراحی سایت: طراحی سایت با وردپرس به دلیل اینکه نیازی ندارید همه بخش های یک سایت را از صفر کدنویسی کنید خیلی سریع تر  انجام می شود.
• امنیت:  هسته اصلی وردپرس توسط یک تیم از برنامه نویس های حرفه ای کدنویسی شده و به طور پیشفرض از امنیت بالایی برخوردار است. همچنین به دلیل اوپن سورس بودن می توانید کدهای سازنده آن را بررسی کرده و خیالتان را راحت کنید.
• بهینه بودن برای موتورهای جستجو: سازندگان و برنامه نویس های این CMS بزرگ آن را طوری کدنویسی کرده اند که برای موتورهای جستجو بهینه باشد و شما در هنگام سئوی سایت وردپرسی تان به مشکل نخورید. همچنین افزونه های متعدد و پیشرفته ای هم مانند یوست سئو و رنک مث برای آن وجود داشته که با کمک آنها می توانید وبسایت های وردپرسی تان را راحت تر سئو کنید.
• بروز رسانی های مداوم: یکی از مزایای مهم وردپرس انتشار  بروز رسانی های مداوم آن از سمت شرکت سازنده اش است که با این بروزرسانی ها اگر مشکلات و باگ هایی برای آن پیش آمده باشد برطرف خواهد شد.
• انعطاف پذیر بودن: برای سیستم مدیریت محتوای وردپرس قالب ها و افزونه های متعدد پولی و رایگان زیادی وجود دارد که به وسیله آنها می توانید انواع وبسایت های مختلف مانند وبسایت های فروشگاهی، شرکتی، شخصی و… را با قابلیت های پیشرفته طراحی می کنید.
• منابع زیاد برای یادگیری:  وردپرس از لحاظ منابع یادگیری هم بسیار غنی بوده و وبسایت و کانال های آموزشی مختلف زیادی برای آموزش آن در سرتاسر جهان وجود دارد. به همین دلیل خیال تان راحت باشد اگر در روند طراحی سایت تان به هرگونه سوال و مشکلی برخوردید می توانید یکی را پیدا کنید که به شما کمک کند.
• و…

معایب وردپرس

• محدودیت در طراحی سایت هایی با امکانات خیلی خاص ( مثلا سایت فیسبوک یا آپارات) بدون استفاده از کدنویسی
• آزار دهنده بودن بروررسانی های مداوم

جوملا ( Joomla)

جوملا یکی از قدیمی ترین سیستم های مدیریت محتوا در جهان می باشد که تا کنون وبسایت های زیادی با آن طراحی شده است همچنین نسخه زبان فارسی این سیستم مدیریت محتوا هم موجود می باشد. وبسایت رسمی این CMS به آدرس joomla.org می باشد همچنین وبسایت فارسی جوملا در ایران به آدرس joomlafarsi.com است که با مراجعه به هرکدام از آنها می توانید آخرین نسخه آن را به صورت رایگان دانلود کنید. یکی از مزایای جوملا نصب و راه اندازی سریع و راحت آن می باشد که تنها با چند کلیک ساده می توانید این کار را انجام دهید.

از جمله مزایای دیگر سیستم مدیریت محتوا می توان به قالب ها و افزونه های متنوع  و همچنین بروزرسانی های متعدد آن اشاره کرد. علاوه بر اینها به صورت کلی طراحی وبسایت با جوملا بسیار راحت بوده و می توانید با آن به راحتی و بدون کدنویسی یک سایت را کامل راه اندازی و مدیریت کنید.

 دروپال (Drupal)

قطعا یکی دیگر از محبوب ترین CMS  های جهان دروپال می باشد که با آن به راحتی می توانید انواع وبسایت های مختلف را طراحی کنید. دروپال  هم مانند وردپرس و جوملا اوپن سورس بوده و استفاده از آن رایگان است. همچنین این سیستم مدیریت محتوا هم بر مبنای PHP است. مرجع و وبسایت اصلی این سیستم مدیریت محتوا وبسایت drupal.org می باشد.  ایده ساخت دروپال برای اولین در سال 2001 به وجود آمد و تا کنون میلیون ها شرکت و ارگان مختلف وبسایت شان را با این سیستم مدیریت محتوا ساخته اند.

از مزایای دروپال می توان به سادگی کار با آن و تنوع امکانات مدیریتی آن اشاره کرد. همچنین دروپال از امنیت بسیار بالایی برخوردار بوده و امکانات امنیت بسیار بالایی دارد. لازم به ذکر است که نسخه زبان فارسی این سیستم مدیریت محتوا هم برای فارسی زبانان موجود است.

پرستاشاپ (PrestaShop)

پرستاشاپ هم یکی دیگر از سیستم های مدیریت محتوای معروف در جهان می باشد که مخصوص طراحی سایت های فروشگاهی است زبان برنامه نویسی این CMS هم PHP بوده و مانند سایر CMS هایی که معرفی کردیم رایگان و اوپن سورس می باشد. راه اندازی اولیه پرستاشاپ بسیار ساده بوده و تا کنون تعداد زیادی از وبسایت های فروشگاهی بزرگ  در جهان با این سیستم مدیریت محتوا ساخته شده اند همچنین این فروشگاه ساز یک نسخه زبان فارسی هم دارد که به راحتی می توانید با آن فروشگاه اینترنتی تان را بسازید.

جالب است بدانید پرستاشاپ در ابتدا تنها یک پروژه دانشجویی به نام “PhpOpenStore” بوده که بعد ها PrestaShop نام گذاری شده است.

سایر CMS های معروف در جهان

• ویکس (Wix)
• مجنتو (Magento)
• بیگ کامرس (BigCommerce)
• شاپیفای (Shopify)
• هاب اسپات (Hubspot CMS)
• و…

کلام آخر

از زمانیکه CMS ها به خصوص وردپرس به وجود آمده اند بازار و حوزه طراحی وبسایت رشد بسیار چشمگیری داشته است و برای طراحی بسیاری از سایت های بزرگ و معتبر جهان از آنها استفاده شده اند در این مقاله سعی شد شما را با CMS، کاربرد آنها و همچنین معروف ترین های آنها از جمله وردپرس، تا حدی آشنا کنیم که امیدواریم برای شما مفید واقع شده باشد.

اگر علاقه بیشتری به یادگیری طراحی سایت با معروف ترین سیستم مدیریت محتوا یعنی وردپرس (WordPress) را دارید پیشنهاد می کنیم به صفحه آموزش رایگان طراحی سایت مراجع کنید و طراحی سایت با وردپرس را به صورت ویدیویی یاد گرفته و از هدایایی که در آن صفحه برای شما قرار دادیم استفاده کنید.